Isparta’nın Yalvaç ilçesinde yer alan Pisidia Antiokheia Antik Kenti’nde, Roma Dönemi’nin en görkemli mühendislik projelerinden biri olan tarihi su kemerleri, yaklaşık 2 bin yıldır zamana meydan okuyor.
Milattan Sonra (MS) 1. yüzyıla tarihlendirilen ve kentin kuzey yönü boyunca uzanan su kemerleri, antik dönemin şehircilik ve altyapı başarısını gözler önüne seriyor. Roma döneminde kentin büyümesi ve nüfusun artmasıyla ortaya çıkan su ihtiyacını karşılamak amacıyla inşa edilen devasa yapı, arazinin topografik yapısına mükemmel bir uyum gösteriyor.
10 KİLOMETRELİK HAT, HARÇSIZ TAŞLARLA İNŞA EDİLDİ
"Su Çıktı" olarak bilinen kaynaktan alınan suyu yaklaşık 10 kilometre boyunca taşıyarak kentteki anıtsal çeşmeye (Nympheum) ulaştıran su yolu, tamamen kesme taşlardan inşa edildi. Döneminde şehrin su ihtiyacının yaklaşık üçte ikisini tek başına karşılayan bu devasa sistemin mimari detayları ise hayranlık uyandırıyor.
Yapılan incelemelere göre, kemerlerin yükseldiği ayaklar 2,1 metre ölçülerinde ve 4 metre yükseklikte tasarlandı. Dikdörtgen blok taşların hiçbir harç kullanılmadan, sadece birbirine oturtularak örülmesiyle yapılan kemer ayaklarının arasındaki açıklık ise 3,8 ile 4,7 metre arasında değişiyor.
SADECE 250 METRESİ AYAKTA KALABİLDİ
Yüzyıllar boyunca doğal afetlere ve tahribata direnen bu muazzam yapıdan günümüze sadece küçük bir bölümü ulaşabildi. Orijinal uzunluğu kilometreleri bulan su kemerlerinin günümüzde yalnızca 250 metrelik kısmı ayakta kalmayı başardı.
Bugün Yalvaç’ta yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çeken mevcut kemerlerin yüksekliği 5 ila 7 metre arasında farklılık gösteriyor.
SUYUN YOLCULUĞU MİMARİ PARÇALARLA AYDINLATILIYOR
Üst yapısı zamanla tamamen tahrip olduğu için, suyun kemerler üzerinde aktığı kanalların (canalis) tam yapısı net olarak bilinemiyor. Ancak bölgede gerçekleştirilen arkeolojik çalışmalarda elde edilen mimari parçalar, antik mühendisliğe dair önemli ipuçları veriyor. Ele geçen buluntular, su oluğu kesitinin yaklaşık 30 santimetre çapında olduğunu ve tonlarca suyun bu kanallar aracılığıyla yüzyıllarca kente taşındığını gösteriyor.
Pisidia Antiokheia Antik Kenti’nin en önemli anıtsal yapılarından biri olan su kemerleri, Roma mimarisinin ve hidrolik mühendisliğinin Anadolu’daki en nitelikli örneklerinden biri olarak varlığını sürdürüyor.