MUHABİR\SUDE AYDOĞDU- Isparta’nın Gelendost ilçesine bağlı Afşar Köyü’nde bulunan tarihi Avşar Camii, mimarisi ve köklü geçmişiyle dikkat çekiyor. Beylikler ya da daha erken döneme tarihlendirilen cami, ahşap yapısıyla nadir eserler arasında yer alıyor.
Kareye yakın planlı olarak inşa edilen cami, tek şerefeli silindirik minaresiyle öne çıkıyor. Minarenin şerefe altında yer alan mukarnas süslemeler dikkat çekerken, harim kısmı on iki ahşap sütunla dört sahna ayrılıyor.
Devşirme taş kaideler üzerine oturan sütunların bazıları ahşap başlıklara sahip bulunuyor. Cami içerisinde yer alan yuvarlak kavsaralı mihrap ile minberin ise orijinalliğini koruduğu belirtiliyor. Giriş kapısı üzerinde Bizans dönemine ait mermer yapı taşının devşirme malzeme olarak kullanılması da yapının tarihi zenginliğini gözler önüne seriyor.
Afşar Köyü’nün 15. yüzyıl başlarına ait nüfus kayıtlarında adının geçmesi, caminin de bu dönemlere ya da daha öncesine uzanan bir geçmişe sahip olduğunu ortaya koyuyor. Uzmanlara göre yapı, Beylikler Dönemi ya da Selçuklu Dönemi mimarisinin izlerini taşıyor.
Tarihi cami hakkında açıklamalarda bulunan Afşar Köyü Muhtarı Süleyman Kaya, caminin köklü bir geçmişe sahip olduğunu belirterek, “Bizim bildiklerimize göre camimiz 14. ve 15. yüzyıllara kadar uzanan bir tarihe sahip. Bölgede geçmişte Avşar beyleri ile Bizanslıların birlikte yaşadığı biliniyor. Günümüze ulaşan bazı yapılar da o dönemlerden kalma. Bu cami de o tarihi sürecin bir parçası” dedi.
Köy halkının camiye büyük önem verdiğini ifade eden Kaya, “2017 yılında Isparta İl Özel İdaresi’nin katkılarıyla restorasyon yapıldı. Köy halkı da bu süreçte aktif olarak çalıştı. Hep birlikte camimizi ayağa kaldırdık. Daha önce toprak olan çatı kısmı, 1953 yılında yine köy halkı tarafından koruma amaçlı yenilenmiş. Böyle bir tarihi esere sahip olmaktan gurur duyuyoruz” diye konuştu.
Afşar Köyü İmam Hatibi Mücahit Kayabalı ise caminin Selçuklu mimarisini yansıttığını belirterek, “Tarihi bir camide görev yapmak benim için ayrı bir mutluluk. Bu camiyi diğerlerinden ayıran en önemli özelliklerinden biri çivisiz olarak inşa edilmiş olması. Ahşap kolonlar ve destekleyici unsurlar üzerine kurulu bir yapı. Bu da ona ayrı bir değer katıyor. Cemaatimizle birlikte caminin temizliği ve bakımını yaparak bu mirası korumaya çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.
Köy sakinlerinden Burhan Özcan da caminin tarihine ilişkin çeşitli bilgiler paylaştığını belirterek, “Yaklaşık 60 yıldır bu köyde yaşıyorum. Köyümüze gelen ziyaretçilerle ve tarihçilerle sık sık görüşüyorum. Son görüştüğümüz bir tarihçi, buranın Hamitoğulları egemenliğinde olduğunu, daha sonra Eşrefoğlu Mehmet Bey tarafından fethedildiğini ve caminin de bu fetih anısına yaptırıldığını söyledi. Beyşehir’deki Eşrefoğlu Camii ile bizim camimizin aynı ustanın eseri olduğu ifade edildi” dedi.
Caminin yapımında kullanılan malzemelere de değinen Özcan, “Kokulu çam ağacından yapılan camide özellikle yağışlı havalarda bu kokuyu daha yoğun hissedebilirsiniz. Yapı genel olarak çivisiz olsa da zamanla bazı bölümlerinde çivi kullanılmış” şeklinde konuştu.
Tarihi Avşar Camii, hem mimari özellikleri hem de yüzyıllara uzanan geçmişiyle bölgenin önemli kültürel mirasları arasında yer almayı sürdürüyor.
