Türkiye'de milyonlarca kiracı ve ev sahibini ilgilendiren 5 yıl detayı, kira uyuşmazlıklarında en çok merak edilen konular arasında yer alıyor. Uzmanlara göre aynı evde 5 yılını dolduran kiracılar için önemli bir hukuki süreç başlayabiliyor. Ancak kamuoyunda sıkça dile getirilen "5 yıl dolunca kiracı evden çıkarılır" düşüncesi doğru değil.
5 yıl dolunca ne değişiyor?
Türk Borçlar Kanunu'na göre konut ve çatılı iş yeri kiralarında, kira sözleşmesinin üzerinden 5 yıl geçmesi halinde ev sahibi belirli şartlar altında kira tespit davası açabiliyor.
Bu dava, kiracının tahliye edilmesi amacıyla değil, kira bedelinin güncel piyasa koşullarına göre mahkeme tarafından yeniden belirlenmesi amacıyla açılıyor.
Kiracı otomatik olarak evden çıkarılamıyor
Hukukçuların özellikle dikkat çektiği nokta ise 5 yılın dolmasının tek başına tahliye sebebi olmadığı.
Yani;
-
5 yıl dolduğu için kiracının evi boşaltması gerekmiyor.
-
Ev sahibi yalnızca 5 yıl geçti diye kiracıyı çıkaramıyor.
-
Tahliye için kanunda belirtilen ayrı hukuki nedenlerin bulunması gerekiyor.
Mahkeme hangi kriterlere bakıyor?
Kira tespit davalarında mahkemeler karar verirken birçok unsuru birlikte değerlendiriyor.
Bunlardan bazıları şöyle:
-
Bölgedeki emsal kira bedelleri,
-
Taşınmazın bulunduğu konum,
-
Dairenin büyüklüğü ve fiziksel özellikleri,
-
Binanın yaşı,
-
Güncel ekonomik koşullar,
-
TÜFE oranları ve piyasa rayiçleri.
Mahkeme tüm bu kriterleri inceleyerek yeni kira bedeline karar verebiliyor.
Kira artış sınırıyla karıştırılmamalı
Uzmanlar, 5 yıl sonunda açılan kira tespit davasının yıllık kira artışından farklı olduğuna dikkat çekiyor.
Normal şartlarda kira artışları Türk Borçlar Kanunu'nda öngörülen esaslar doğrultusunda yapılırken, 5 yılın ardından açılabilecek kira tespit davasında mahkeme emsal kiraları da dikkate alarak mevcut kira bedelini yeniden belirleyebiliyor.
En çok yapılan yanlış
Kiracılar arasında en yaygın yanlış inanışlardan biri de "5 yıl dolunca ev sahibi istediği kadar zam yapabilir" düşüncesi.
Oysa kira bedelini tek taraflı olarak ev sahibinin belirlemesi mümkün değil. Taraflar anlaşamazsa son sözü mahkeme söylüyor.
Uzmanlardan uyarı
Hukuk uzmanları, hem kiracıların hem de ev sahiplerinin hak kaybı yaşamamak için noter ihtarları, kira ödeme belgeleri ve sözleşmelerini saklamalarını öneriyor. Taraflar arasında anlaşmazlık yaşanması halinde arabuluculuk ve yargı sürecinde bu belgeler büyük önem taşıyor.
Kısaca bilinmesi gerekenler
-
✅ Aynı evde 5 yıl oturmak tek başına tahliye nedeni değildir.
-
✅ Ev sahibi 5 yıl sonunda kira tespit davası açabilir.
-
✅ Mahkeme emsal kira bedellerini dikkate alarak yeni kira belirleyebilir.
-
✅ Ev sahibi tek taraflı olarak istediği kira bedelini uygulayamaz.
-
✅ Tahliye için kanunda düzenlenen ayrı hukuki şartların oluşması gerekir.
Not: Bu haber genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her kira uyuşmazlığı kendi somut şartları içinde değerlendirilir ve hukuki süreçler olayın özelliklerine göre farklılık gösterebilir.
2 Yıllık Kiracının Ardında Bıraktıkları Şok Yarattı
