Antik çağlardan bu yana çok tanrılı dinlerden tek tanrılı inançlara kadar pek çok medeniyete kucak açan Isparta, Musevilik, Hristiyanlık ve Müslümanlık izlerinin yan yana, hatta iç içe yaşandığı köklü tarihiyle inanç turizminin merkezleri arasında yer alıyor.
Anadolu'nun kadim topraklarından Pisidya Bölgesi, tarihi boyunca dinler arası hoşgörünün ve kültürel etkileşimin en güzel örneklerine ev sahipliği yaptı. Hristiyanlık dininin yayılmasında kilit rol oynayan Hz. İsa'nın 12 havarisinden St. Paul'ün, bölgenin başkenti Antiocheia'ya gelerek kıl çadır dokuyup vaazlar vermesi, burayı Hristiyanlık tarihi açısından hayati bir konuma taşıdı. Milattan sonra 46 yılında gerçekleştirilen bu misyonerlik faaliyetlerinin ardından, MS 325'te St. Paul'ün ilk resmi vaazını verdiği sinagog üzerine dünyanın ilk kiliselerinden biri inşa edildi. Yalvaç ilçe merkezine 1 kilometre mesafedeki Pisidia Antiocheia Antik Kenti'nde bulunan ve günümüzde temelleri kalan bu kutsal alan, İncil'in "Elçilerin İşleri" bölümünde de detaylıca yer alarak Hristiyan alemi için hac merkezi potansiyeli taşıyor.
Nis Adası'ndan Osmanlı Fermanına Hoşgörü Hikayesi
Hristiyanlığın hızla yayıldığı dönemde inancı benimseyen rahibelerin sığınağı ise Eğirdir'in Nis (Yeşil) Adası oldu. Adada bir dönem kadınlara mahsus 18 manastır ve kilise bulunurken, 1402 yılındaki Timur saldırısının ardından bölge Türk-İslam kültürüyle harmanlandı.
Türk hoşgörüsünün ve inançlara karşılıklı saygının tarihe geçen en somut örneklerinden biri de yine Eğirdir'de yaşandı. Adada yaşayan Müslüman halkın fırtınalı havalarda ibadet için ana karaya geçmekte zorlanması üzerine, durum II. Osman'a iletildi. Padişahın 1618 tarihli fermanıyla, harap durumdaki kız kiliselerinden birinin sadece cuma ve bayram namazları için camiye dönüştürülmesine karar verildi. Bu eşsiz fermanın aslı, adadaki caminin duvarında adeta bir barış ve uyum nişanesi olarak korunuyor.
Antik çağların manevi izlerini ve Osmanlı'nın adil hoşgörüsünü bugün hala sokaklarında, yapı ve geleneklerinde yaşatan Isparta, uluslararası düzeyde gerçekleştirilen sempozyumlar ve turizm hamleleriyle inanç turizminin dünya çapındaki gözde destinasyonlarından biri olmayı hedefliyor.
