ISPARTA (KFK Ajans) - Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (ISUBÜ) Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Entomoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Rüstem Hayat, uzun yıllara dayanan çalışmaları sonucunda bilim dünyasına yeni bir sinek türü kazandırdı.
9 ülkeden 15 bilim insanının değerlendirmeleri sonucu yayımlanan makalede yeni türe, Prof. Dr. Hayat’ın 1998 yılında henüz 1 yaşını doldurmadan hayatını kaybeden oğlu Abdullah’ın anısına 'Orthonevra abdullahi' adı verildi.
KFK Ajans’a özel açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Rüstem Hayat, keşfettiği yeni türün bu yıl eylül ayında Zoologischer Anzeiger dergisinde yayımlanarak bilim dünyasına tanıtıldığını belirterek “90'lı yıllardan bu yana ben böcek sistematiği konusunda çalışmalar yürütüyorum. Özellikle değişik böcek grupları üzerinde çalışmalar yaparken, bu gruplardan bir tanesini de çiçek sinekleri oluşturuyor. Çiçek sineklerini de grup grup değerlendirip onların güncellenmesi, revizyonları ile ilgili çalışmalar yaparken bir grubu da revize etme durumu ortaya çıktı. Uluslararası bazı bilim adamlarıyla ortak çalışmalar planlayarak bir araya geldik. Uzun soluklu bir çalışma oldu. Örnekleri bir araya getirerek bir grubu adeta revize ettik. Bu revizyon sırasında içerisinden bir tane yeni tür çıktı. Bu türün büyük çoğunluğunu ben topladığım için onu isimlendirme ve bilim dünyasına kazandırma şansını yakaladım” dedi.
ERZURUM VE ÇEVRESİNDEN TOPLANDI
Yeni türün tespit edilmesinde Kuzeydoğu Anadolu’dan toplanan örneklerin önemli rol oynadığını belirten Prof. Dr. Hayat, Erzurum başta olmak üzere Bayburt ve Erzincan çevresindeki yüksek kesimlerden elde edilen örneklerin yanı sıra Gürcistan’dan ve farklı tabiat tarihi müzelerinden temin edilen örneklerin de çalışmaya dahil edildiğini söyledi.
Prof. Dr. Hayat, “Bu örnekleri toplarken genellikle Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi'nden, Erzurum ve çevresinden, Bayburt, Erzincan ve o yöredeki diğer illerden topladığımız örnekleri değerlendiriyorduk. O sırada Gürcistan'dan toplanan bazı örnekler de elimize geçti. Değişik tabiat tarihi müzelerinden onları da temin ederek bir araya getirip bir bütünlük oluşturmaya çalıştık. Ve bir bütün halinde bu böceği bilimsel bir çalışmada bütün dünyaya tanıttık” diye konuştu.
OĞLUNUN İSMİ 28 YIL SONRA BİLİM DÜNYASINDA YAŞAYACAK
Yeni türe 'Orthonevra abdullahi' adının verilmesinin kendisi için ayrı bir anlam taşıdığını anlatan Prof. Dr. Rüstem Hayat, 1998 yılında henüz 1 yaşını doldurmadan hayatını kaybeden oğlu Abdullah’ın ismini bilim dünyasında yaşatmak istediğini söyledi.
Bilimsel isimlendirmelerde uluslararası zoolojik kuralların dikkate alındığını belirten Hayat, “1998 yılında vefat eden bir oğlum vardı, 1 yaşını henüz doldurmamış bir oğlum. İsmi Abdullah idi. Çalışmalarımızı sürdürürken benim de aklıma böyle bir şey geldi. Bu çocuk öldü gitti, zamanla unutuluyor. Kalıcılığını sağlamak, devamlı isminin geçmesini sağlamak adına bir böceğe de onun ismini vermeyi planlamıştım. Şimdi zamanı geldi ve biz de bu 28 yıl geçmesine rağmen bu görevimizi yerine getirdik. Dolayısıyla bundan çok çok mutluluk duyduğumu belirtmek istiyorum. Sadece ben değil, ailem de aynı mutluluğu taşıyor. Bu şekilde bilim dünyasına 'Abdullahi' ismiyle bu böceği duyurmuş olduk” dedi.
17’NCİ YENİ TÜRÜ BİLİM DÜNYASINA KAZANDIRDI
Entomoloji alanındaki çalışmalarıyla daha önce de yeni türlerin tanımlanmasına katkı sağlayan Prof. Dr. Hayat, Orthonevra abdullahi ile birlikte bilim dünyasına kazandırdığı yeni tür sayısının 17’ye ulaştığını söyledi.
Hayat, “Bu benim bilim dünyasına kazandırdığım 17’nci yeni tür oluyor. Daha önce de kazandırdığımız türler oldu. Bu tabii devam ediyor. Henüz değerlendirmediğimiz böceklerimiz var. Onları zamanı geldiği zaman, çalışmalar tamamlandığı zaman bilim dünyasına böyle parça parça duyuracağız. Ömrümüz nereye kadar yettiyse bunu yapmaya gayret edeceğiz” ifadelerini kullandı.
Prof. Dr. Rüstem Hayat’ın entomoloji alanındaki çalışmalarına atfen farklı bilim insanları tarafından bir cinse 'Rhayatus', dört türe ise 'Coeliastes rustemi', 'Erax hayati', 'Merodon hayati' ve 'Sarcophaga hayati' isimleri verildi.
Prof. Dr. Hayat, kendisinin adının farklı canlı türlerinde yaşatılmasının da kendisi için mutluluk verici olduğunu ifade etti.
