ISPARTA (KFK Ajans) - Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (ISUBÜ) akademisyeninin yürütücülüğünü üstlendiği, karaçam ormanlarını iklim değişikliği tehditlerine karşı korumayı amaçlayan bilimsel proje, TÜBİTAK 1001 programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı.
ISUBÜ'den yapılan açıklamaya göre, TÜBİTAK '1001-Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı' çerçevesinde yürütülen değerlendirme süreçleri tamamlandı.
Bu kapsamda, Yenişarbademli Meslek Yüksekokulu Ormancılık Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ayşe Gülden Aday Kaya'nın yürütücüsü olduğu, 'Karaçam (Pinus nigra) Ormanlarında Diplodia sapinea'nın Yaygınlığı, Zarar Şiddeti, Moleküler Doğrulaması ve Tür Dağılım Risk Modellemesi' başlıklı proje destek almayı başardı.
İklim Senaryoları ve Gelecekteki Yayılış Alanları İncelenecek
Proje ekibi, Türkiye'de Marmara, Ege ve Akdeniz bölgelerinde geniş yayılış alanına sahip olan karaçam ormanlarında Diplodia sürgün yanıklığının varlığını, zarar şiddetini ve gelecekteki iklim senaryolarına göre dağılımını araştıracak.
Arazi çalışmalarıyla toplanacak çevresel ve konukçu özelliklerine ilişkin veriler, patojenin tür dağılımının modellenmesinde kullanılacak. Bu sayede fungusun mevcut ve gelecekteki tahmini yayılış alanları tespit edilecek. Örnek alanlardan elde edilen veriler, LAMP ve Real Time PCR analizleri ile moleküler düzeyde doğrulanacak.
Orman Sağlığı İçin Adaptif Stratejiler Geliştirilecek
Küresel iklim değişikliğinin orman ekosistemleri üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çeken uzmanlar, azalan yağışlar ve artan sıcaklıklar karşısında karaçamların kuraklığa ve Diplodia sapinea enfeksiyonlarına karşı hassas olduğunu vurguluyor.
Disiplinlerarası bir yaklaşımla ele alınan proje sayesinde, iklim değişikliğinin tetiklediği değişimlerin ormanlar üzerindeki etkileri daha net anlaşılacak. Elde edilecek bilimsel veriler, ormanların sağlığını korumaya ve olumsuz etkileri azaltacak adaptif yönetim stratejilerinin geliştirilmesine rehberlik edecek.
Güçlü Akademik Kadro
Projede, ISUBÜ'den akademisyenlerin yanı sıra farklı üniversitelerden uzman isimler de görev yapıyor.
• Proje Yürütücüsü: Doç. Dr. Ayşe Gülden Aday Kaya (ISUBÜ)
• Araştırmacılar: Doç. Dr. Ceyda Beram (Pamukkale Üniversitesi), Dr. Öğr. Üyesi Funda Oskay (Çankırı Karatekin Üniversitesi), Doç. Dr. Serkan Özdemir (ISUBÜ)
• Danışmanlar: Prof. Dr. Tuğba Doğmuş Lehtijarvi (ISUBÜ), Prof. Dr. Ahmet Mert (ISUBÜ)
Literatüre yeni katkılar sunması ve genç bilim insanlarının yetiştirilmesine öncülük etmesi beklenen çalışmanın, doğal kaynakların etkili kullanımına da önemli bir zemin hazırlayacağı belirtildi.
