SDÜ Uzmanı Uyardı: Kolorektal Kanser Erken Tanı ile Önlenebilir
Süleyman Demirel Üniversitesi (SDÜ) Hastanesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Dr. Öğretim Üyesi Girayhan Çelik, kolorektal kanserlerin büyük ölçüde önlenebilir ve erken tanı ile tedavi edilebilir olduğunu vurguladı. Mart ayı “Kolorektal Kanser Farkındalık Ayı” kapsamında açıklamalarda bulunan Dr. Çelik, erken tanının yaşam süresi ve yaşam kalitesi üzerindeki belirleyici rolüne dikkat çekti.
Dr. Çelik, kolorektal kanserlerin Türkiye’de ve dünya genelinde en sık görülen kanser türleri arasında yer aldığını belirterek, “Kalın bağırsak (kolon) ve rektumdan gelişen kanserlerin çoğu zaman yavaş ilerlediğini ve uzun süre belirti vermeden ilerleyebildiğini görüyoruz. Modern tarama yöntemleri sayesinde hastalık erken dönemde tespit edilebiliyor ve hatta önlenebiliyor” dedi.
Poliplerden Kansere Uzanan Süreç
Kolorektal kanserlerin çoğunun bağırsak iç yüzeyinde oluşan iyi huylu poliplerden geliştiğini anlatan Dr. Çelik, “Bu süreç genellikle uzun yıllar sürer. Tarama sırasında poliplerin tespit edilip çıkarılması kanser gelişimini tamamen engelleyebilir” ifadelerini kullandı.
Risk Faktörlerine Dikkat
Her bireyde görülebileceğini ancak bazı grupların daha yüksek risk taşıdığını belirten Dr. Çelik, şunları söyledi:
-
50 yaş ve üzeri bireyler
-
Ailesinde kolorektal kanser öyküsü olanlar
-
İnflamatuvar bağırsak hastalığı bulunanlar
-
Obezite ve hareketsiz yaşam tarzına sahip kişiler
-
Sigara ve alkol kullananlar
-
Liften fakir beslenenler ve Tip 2 diyabet hastaları
Belirtiler Göz Ardı Edilmemeli
Dr. Çelik, erken evrede çoğu zaman belirti vermeyen kolorektal kanserin, bazı uyarıcı işaretlere sahip olduğunu vurguladı:
-
Dışkılama alışkanlığında değişiklik
-
Uzun süren kabızlık veya ishal
-
Dışkıda kan
-
Karın ağrısı
-
Açıklanamayan kilo kaybı
-
Halsizlik
Bu tür belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden doktora başvurmanın hayati önem taşıdığını söyledi.
Tarama Testleri Hayati Öneme Sahip
Türkiye’de uygulanan tarama programlarına da değinen Dr. Çelik, “50 yaş ve üzeri bireylerde yılda bir gaitada gizli kan testi önerilmektedir. Kolonoskopi ise tanı ve tedavi açısından ‘altın standart’ yöntemdir. Ortalama risk grubundaki bireylerde 50 yaşından itibaren 10 yılda bir yapılması önemlidir” dedi.
Ayrıca, yaşam tarzı değişiklikleri ile kolorektal kanser riskinin azaltılabileceğini belirten Dr. Çelik, liften zengin beslenme, düzenli fiziksel aktivite, sağlıklı kilo korunması ve sigara ile alkol kullanımının azaltılmasının önemine dikkat çekti. “Toplumsal farkındalığın artırılması hayati önem taşıyor. Belirti beklemeyin, taramanızı yaptırın. Erken tanı hayat kurtarır” ifadelerini kullandı.