Düzenleme; çocukların ceza sorumluluğu, infaz süreci, ailelerin sorumluluğu ve kesici-delici aletlerin satışına ilişkin yeni kurallar getiriyor.

İstanbul'da 15 yaşındaki Mattia Ahmet Minguzzi'nin hayatını kaybetmesinin ardından çocukların karıştığı ağır suçlar ve çocuk adalet sistemi kamuoyunda yeniden gündeme geldi. Bu süreçte çocuklara yönelik yaptırımları ve koruyucu tedbirleri yeniden düzenleyen kanun teklifi, kamuoyunda “Minguzzi Yasası” olarak anılmaya başladı.

Ancak “Minguzzi Yasası” resmi bir kanun adı değil. Bu ifade, çocuk adalet sisteminde kapsamlı değişiklikler yapan Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun için kamuoyunda kullanılan bir tanımlama olarak öne çıkıyor.

Minguzzi Yasası kabul edildi mi?

Kamuoyunda Minguzzi Yasası olarak anılan düzenleme TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı.

Düzenlemeyle çocukların işlediği ağır suçlara ilişkin hapis cezaları ve infaz uygulamalarında değişiklik yapılırken, çocukların suça sürüklenmesini önlemeye yönelik yeni tedbirler de getirildi.

Ancak düzenlemedeki tüm hükümler aynı tarihte yürürlüğe girmeyecek. Özellikle kesici ve delici aletlerin satışına ilişkin bazı yeni kuralların 1 Aralık 2026'da yürürlüğe girmesi öngörülüyor.

Minguzzi Yasası neleri değiştiriyor?

Yeni düzenleme yalnızca çocuklara verilecek cezaların artırılmasıyla sınırlı değil. Çocukların adli süreçte değerlendirilmesi, ceza infaz kurumlarında tutulma biçimleri, ailelerin sorumlulukları ve çocukların zararlı araçlara erişiminin engellenmesi gibi birçok konuda değişiklik içeriyor.

Öne çıkan düzenlemeler şöyle:

  • Çocukların ağır suçlarda alacağı hapis cezalarının sınırları yeniden belirleniyor.

  • Çocuk hükümlülerin ceza infaz sürecine ilişkin yeni kurallar getiriliyor.

  • Ailelerin çocukların bakım, eğitim ve gözetimine ilişkin sorumlulukları güçlendiriliyor.

  • Ateşli silahların çocukların erişimine geçmesini önlemeye yönelik yeni yaptırımlar getiriliyor.

  • Çocuklara kesici ve delici alet satışına ilişkin yeni yasaklar uygulanıyor.

  • “Suça sürüklenen çocuk” yerine “adli süreçteki çocuk” ifadesinin kullanılması öngörülüyor.

  • Ceza sorumluluğu bulunmayan çocuklar için farklı güvenlik ve yönlendirme tedbirleri uygulanabilecek.

Çocukların hapis cezaları değişiyor

Düzenlemenin en dikkat çeken bölümlerinden biri, 12-18 yaş arasındaki çocuklar için uygulanacak hapis cezalarının yeniden düzenlenmesi oldu.

Fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamış çocuklar bakımından, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda 19 yıldan 27 yıla kadar, müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası uygulanabilecek.

12-15 yaş arasındaki çocuklar için ise çocuğun yaptığı fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneği dikkate alınacak.

Bu yeteneklerin bulunduğunun kabul edildiği durumlarda ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlar için 13 yıldan 18 yıla kadar, müebbet hapis gerektiren suçlar için ise 10 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor.

Çocukların cezaevi sistemi de değişiyor

Düzenlemeyle çocuk hükümlülerin ceza infaz sürecinde hangi kurumlarda tutulacağına ilişkin uygulamalar da değiştiriliyor.

Yeni sistemde çocukların cezalarının infazına çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanması, iyi halli oldukları değerlendirilen çocukların ise daha sonra çocuk eğitimevlerine ayrılması esas alınacak.

Çocukların kapalı ceza infaz kurumlarında suç türlerine göre farklı gruplarda barındırılması da düzenlemenin hükümleri arasında yer alıyor.

Eğitimevine ayrılma kararını değerlendiren kurulda, Türkiye Barolar Birliği Çocuk Hakları Komisyonu tarafından görevlendirilecek bir avukatın da bulunması öngörülüyor.

Ailelere de yeni sorumluluklar geliyor

Düzenlemeyle çocukların suç işlemesini önleme konusunda ailelerin ve bakım sorumlularının yükümlülükleri de artırılıyor.

Ateşli silahın gerekli dikkat ve özen gösterilmeden muhafaza edilmesi ve bu nedenle çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olunması halinde, daha ağır bir suç oluşmadığı takdirde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası uygulanabilecek.

Aile hukukundan kaynaklanan bakım, eğitim ve gözetim yükümlülüklerini yerine getirmeyen kişilere ilişkin yaptırımlarda da değişiklik yapılması öngörülüyor.

Çocuklara kesici ve delici alet satışı yasaklanıyor

Düzenlemenin önemli başlıklarından biri de çocukların kesici, delici ve yaralayıcı aletlere erişiminin sınırlandırılması.

Av bıçağı, satır, döner bıçağı, ucu sivri tornavida, şiş ve demir çubuk gibi belirli aletlerin ruhsatlı yerler dışında satılması ve sergilenmesine yönelik yeni kurallar getiriliyor.

18 yaşından küçüklere bu tür aletlerin satılması, çocukların bu aletleri satın alması veya taşıması da yasak kapsamına alınıyor.

Kurallara aykırı hareket edenlere 5 bin liraya kadar idari para cezası uygulanabilecek. Aletlerin sayı veya niteliğinin ağır olması durumunda ceza 10 bin liraya kadar çıkabilecek.

Bu düzenlemenin ilgili hükümlerinin 1 Aralık 2026'da yürürlüğe girmesi öngörülüyor.

“Suça sürüklenen çocuk” ifadesi değişiyor

Kanunla çocuk adalet sisteminde kullanılan bazı ifadelerde de değişikliğe gidiliyor.

Çocuk Koruma Kanunu, Sosyal Hizmetler Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yer alan “suça sürüklenen çocuk” ifadesinin yerine “adli süreçteki çocuk” ifadesinin kullanılması öngörülüyor.

Ayrıca 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yapılması zorunlu hale getiriliyor. Daha büyük çocuklar hakkında sosyal inceleme yapılmaması durumunda ise bunun gerekçesinin savcılık veya mahkeme kararında belirtilmesi gerekecek.

Ceza sorumluluğu bulunmayan çocuklara yeni tedbirler

Düzenlemeyle ceza sorumluluğu bulunmayan çocuklar için yalnızca cezalandırmaya dayalı olmayan yeni güvenlik ve yönlendirme tedbirleri de getiriliyor.

Bu kapsamda sosyal ve toplumsal hizmetler, dijital risklerden korunma, kitap ve kütüphane faaliyetleri, çevre temizliği ve bağımlılıkla mücadele gibi farklı uygulamalardan yararlanılabilecek.

Tedbirlerin uygulanmasında kurumlar arasında koordinasyon sağlanması ve çocukların durumunun daha yakından takip edilmesi hedefleniyor.

Minguzzi Yasası çocukların cezalarını artırıyor mu?

Evet, bazı ağır suçlarda çocuklar açısından uygulanacak hapis cezalarının alt ve üst sınırları yeniden düzenleniyor. Özellikle 15-18 yaş grubunda ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda 19-27 yıl, müebbet gerektiren suçlarda ise 15-18 yıl arasında hapis cezası öngörülüyor.

Bununla birlikte düzenlemenin kapsamı yalnızca ceza artışından oluşmuyor. Çocukların korunması, suçun tekrarının önlenmesi, ailelerin sorumluluğunun artırılması ve çocukların adli süreçte rehabilite edilmesi de düzenlemenin temel başlıkları arasında yer alıyor.

Kaynak: HABER MERKEZİ