Koruyucular masum mu? Yeni çalışma tartışmayı alevlendirdi
Gazlı içeceklerden paketli atıştırmalıklara, işlenmiş et ürünlerinden hazır gıdalara kadar pek çok üründe bulunan koruyucular uzun süredir mercek altında. Sorbonne Üniversitesi’nin uzun süreli takip verilerine dayanan araştırması, konunun siyah-beyaz olmadığını gösterdi.
Araştırmacılar, koruyucuların genel tüketiminin tek başına kanser riskini artırmadığını, ancak bazı maddelerin yüksek miktarda ve düzenli alımının belirli kanser türleriyle güçlü bir ilişki gösterdiğini belirledi.
Hangi koruyucular riskli çıktı?
Çalışmada incelenen 17 farklı koruyucunun 11’inde kanser riskiyle anlamlı bir bağlantı bulunmadı. Ancak özellikle antioksidan olmayan bazı koruyucular, yüksek tüketimde dikkat çekici sonuçlar verdi.
İşte kanser riskiyle ilişkilendirilen maddeler ve öne çıkan bulgular:
Sülfitler
-
Genel kanser riski: %12 artış
-
Nerelerde var? Paketli pişmiş ürünler, fırınlanmış gıdalar, kurutulmuş meyveler, konserveler
Sorbitler (özellikle potasyum sorbat)
-
Genel kanser riski: %14
-
Meme kanseri riski: %26
-
Kullanım alanları: Reçel, marmelat, meyve suyu, ketçap, gazlı içecekler, turşular
Potasyum nitrat
-
Genel kanser riski: %13
-
Meme kanseri riski: %22
-
Nerelerde var? Salam, sosis, sucuk gibi işlenmiş et ürünleri
-
Bazı ülkelerde kullanımı yasaklı
Sodyum nitrit
-
Prostat kanseri riski: %32 artış
-
Kullanım amacı: Renk sabitleyici ve koruyucu
-
Bulunduğu ürünler: Hazır et ve balık ürünleri
Asetatlar
-
Genel kanser riski: %15
-
Meme kanseri riski: %25
-
Kullanım alanları: Turşu, peynir, konserve ve fermente ürünler
Asetik asit
-
Genel kanser riski: %12 artış
-
Nerelerde kullanılıyor? Soslar, mayonez, ketçap, turşu, sebze konserveleri
Antioksidanlar da tamamen masum değil
Araştırmada antioksidan koruyucuların büyük bölümünün güvenli olduğu belirtilirken, eritrobatlar (toplam ve sodyum eritrobat) için kanser riskinde sınırlı da olsa bir artış saptandı. Uzmanlar, bu risklerin göreceli olduğunu ancak yaygın maruziyet nedeniyle göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguluyor.
Uzmanlardan net uyarı: “Daha az işlenmiş, daha taze”
Bilim insanları, gıda üreticilerine gereksiz katkı maddesi kullanımını azaltma, tüketicilere ise taze ve minimum işlenmiş gıdaları tercih etme çağrısında bulundu.
Çalışma, dünyanın en saygın tıp dergilerinden biri olan The BMJ’de yayımlandı ve gıda güvenliği tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.
