Türkiye’de her yıl on binlerce psikolog mezun olurken, kamuda açılan kadroların yok denecek kadar az olması hem meslektaşları hem de aileleri endişelendiriyor. Uzmanlara göre, okullarda psikolog eksikliği çocukların ruhsal sorunlarının erken dönemde fark edilmesini engelliyor ve eğitimde eşitsizliği derinleştiriyor.
Türkiye’de üniversitelerden her yıl binlerce psikolog mezun olmasına rağmen kamuya yapılan atamaların son derece sınırlı kalması, uzun süredir tartışma konusu olmaya devam ediyor. Türk Psikologlar Derneği’nin paylaştığı verilere göre, yıllık mezun sayısı 12 binin üzerine çıkarken, kamuda açılan psikolog kadroları yalnızca birkaç onlarca kişiyle sınırlı kalıyor. Bu durum hem istihdam sorununu büyütüyor hem de toplumun ruh sağlığı hizmetlerine erişimini zorlaştırıyor.
Son yıllardaki atama rakamları da bu tabloyu doğrular nitelikte. 2025 yılının ilk atama döneminde yalnızca 4 psikolog göreve başlarken, aynı yılın ilerleyen dönemlerinde açılan kontenjan sayısı 30 kişiyle sınırlı kaldı. 2024’ün ikinci atama döneminde ise sadece 2 psikolog atanabildi. Uzmanlar, bu rakamların ihtiyaçla kıyaslandığında son derece yetersiz olduğunu vurguluyor.
“Her okulda en az bir psikolog olmalı”
Psikolog ve Aile Danışmanı Ahmet Furkan Yılmaz, okulların yalnızca akademik bilgi verilen kurumlar olmadığını belirterek, çocukların kişilik gelişimi ve ruh sağlığının da bu ortamlarda şekillendiğine dikkat çekti. Devlet okullarında psikolog bulunmamasının ciddi bir boşluk yarattığını ifade eden Yılmaz, çocukların yaşadığı sorunların çoğu zaman fark edilmeden ilerlediğini söyledi.
Yılmaz, “İçine kapanan, zorbalığa maruz kalan ya da ev ortamında şiddet gören bir çocuğun yaşadıklarını kim takip edecek? Okullarda sistemli bir psikolojik destek mekanizması kurulmadığı sürece bu sorunlar görünmez kalıyor,” değerlendirmesinde bulundu. Psikolojik desteğin ihmal edilmesinin uzun vadede toplumsal sorunlara yol açabileceğini belirten Yılmaz, her okulda en az bir psikoloğun görev yapmasının artık ertelenmemesi gerektiğini vurguladı.
Kaygı, zorbalık ve yalnızlık artıyor
Psikolog Ayşe Kübra Özcan da çocuklar arasında son yıllarda ruhsal sorunların belirgin biçimde arttığını ifade etti. Kaygı bozuklukları, dikkat sorunları, öfke problemleri ve akran zorbalığının pek çok öğrencinin gündelik yaşamını etkilediğini belirten Özcan, bu sorunları okul ortamında düzenli olarak takip edecek uzmanların eksikliğine dikkat çekti.
Özcan, “Birçok okulda yalnızca rehber öğretmenler bulunuyor. Oysa çocukların yaşadığı ruhsal sorunlar, özel uzmanlık gerektiren bir alan. Pandemi, afetler ve ekonomik sıkıntılar çocukların üzerindeki psikolojik yükü daha da artırdı,” dedi. Psikologların okul-öğretmen-veli iş birliğini güçlendirerek daha güvenli ve destekleyici bir eğitim ortamı oluşturabileceğini kaydetti.
Aileler özel hizmete ulaşmakta zorlanıyor
Okullarda psikolog bulunmaması, aileleri özel terapi hizmetlerine yönlendirse de yüksek seans ücretleri bu yolu da çoğu zaman erişilemez kılıyor. Bir veli, ekonomik koşullar nedeniyle çocuklarını psikoloğa götürmenin kendileri için mümkün olmadığını dile getirerek yaşadıkları zorluğu şu sözlerle anlattı:
“Eğitim masraflarını bile zor karşılıyoruz. Üç çocuğum var ve hepsi okuyor. Özel psikolog seanslarının ücretleri çok yüksek. Ayda birkaç seans gerektiğini düşününce bunu karşılamamız imkânsız. Her anne-baba çocuğunun iyi olmasını ister ama mevcut şartlarda önce geçim derdiyle mücadele ediyoruz.”
Uzmanlar ve veliler, psikolog atamalarının artırılmasının yalnızca meslek grubu için değil, çocukların sağlıklı gelişimi ve toplumun ruh sağlığı açısından da kritik öneme sahip olduğunu belirterek, devlet okullarında psikolog istihdamının yaygınlaştırılması çağrısında bulunuyor.
