Ketozis ve aralıklı oruç konularındaki içerikleriyle 13 milyondan fazla aboneye ulaşan Dr. Eric Berg, işlenmiş gıdalarda yaygın olarak kullanılan bir katkı maddesi hakkında çarpıcı bir açıklama yaptı. Berg’e göre, birçok kişinin “zararsız” sandığı maltodekstrin, kan şekerini sofra şekerinden bile daha hızlı yükseltebiliyor.
Uzman isim, özellikle “şekersiz” etiketi taşıyan ürünlerde yer alan bu karbonhidratın, metabolik sağlık açısından ciddi riskler barındırabileceğini vurguluyor.
Maltodekstrin Nedir?
Maltodekstrin; genellikle mısır, buğday, pirinç, patates veya tapyoka nişastasından elde edilen beyaz, toz formunda bir karbonhidrattır. Teknik olarak şeker sınıfında yer almasa da, vücutta hızla glikoza dönüşerek kan şekerini ani biçimde yükseltebilir.
Gıda endüstrisinde yaygın olarak şu amaçlarla kullanılır:
-
Hacim artırıcı
-
Kıvam düzenleyici
-
Raf ömrü uzatıcı
-
Lezzet dengeleyici
-
Koruyucu
Bazı sporcu takviyelerinde “hızlı enerji kaynağı” olarak yer alırken, laktoz intoleransı olan bebek mamalarında laktoz yerine de kullanılabilmektedir.
Glisemik İndeks Şaşırtıyor
Dr. Berg’in dikkat çektiği en önemli nokta ise glisemik indeks (GI) değeri.
-
Sofra şekeri (sakkaroz): yaklaşık 65
-
Saf glikoz: 100
-
Maltodekstrin: 116–136
Bu değerler, maltodekstrinin kan şekerini glikozdan bile daha hızlı yükseltebildiğini gösteriyor. Yani etikette “şeker” yazmasa bile, metabolik etkisi şekerden daha güçlü olabilir.
“Şekersiz” Ürünlerde Gizli Risk
Uzmanlara göre birçok “şekersiz” veya “light” üründe maltodekstrin bulunabiliyor. Tüketiciler şeker almadığını düşünürken, kan şekeri hızla yükselebiliyor.
Özellikle:
-
Diyabet hastaları
-
İnsülin direnci olanlar
-
Kilo kontrolü sağlamaya çalışanlar
-
Ketojenik diyet uygulayanlar
için bu durum daha büyük risk oluşturabiliyor.
Hangi Gıdalarda Bulunuyor?
Maltodekstrin şu ürünlerde sıkça yer alır:
-
Hamur işleri, krakerler, granola barlar
-
Kahvaltılık gevrekler ve içecek tozları
-
Gazlı içecekler ve şekerlemeler
-
Hazır pudingler ve sütlü tatlılar
-
Çorbalar ve dondurulmuş yemekler
-
Salata sosları
-
Et alternatifleri
-
Spor içecekleri
-
Bazı makarna ve bira çeşitleri
-
Yapay tatlandırıcı karışımları
Sağlık Riskleri Neler?
Maltodekstrin ağırlıklı ve yüksek oranda işlenmiş gıdalarla beslenmek;
-
Kan şekerinde ani dalgalanmalara
-
İnsülin direncine
-
Kilo artışına
-
Yüksek kolesterole
-
Tip 2 diyabet riskine
zemin hazırlayabilir.
Dr. Berg, fasulye ve tam buğday makarnası gibi kompleks karbonhidratların daha yavaş sindirildiğini; buna karşılık maltodekstrinin hızla kana karışarak metabolizma üzerinde ani etki yarattığını ifade ediyor.
Uzmanlardan Etiket Uyarısı
Beslenme uzmanları, özellikle “şekersiz” ibaresine aldanmadan içerik listesinin dikkatlice okunması gerektiğini belirtiyor.
Maltodekstrin; “modifiye gıda nişastası” veya “modifiye mısır nişastası” adı altında da yer alabiliyor.
Şeker uzun süredir sağlığın “baş düşmanı” olarak görülse de, uzmanlara göre bazı işlenmiş karbonhidratlar çok daha hızlı ve güçlü metabolik etkilere sahip olabilir.
Tüketicilerin bilinçli tercihler yapabilmesi için ürün etiketlerini dikkatle incelemesi ve mümkün olduğunca işlenmemiş, lif oranı yüksek besinleri tercih etmesi öneriliyor.
