ÖZEL HABER / İSMET YASİN KAPLAN / ISPARTA (KFK Ajans) - Isparta’nın manevi simgelerinden biri olan Seyit Veli Baba Sultan Türbesi, yüzyıllardır nesilden nesile aktarılan tarihi sancak geleneğinden kuraklık dönemlerinde yapılan yağmur dualarına kadar pek çok kadim kültürel mirası bünyesinde barındırıyor. Bölgenin hafızasında derin izler bırakan bu gelenekleri, türbenin manevi atmosferinde gerçekleştirilen dilek ritüellerini ve halk inançlarını İsmail Boyacı anlattı.
OLAĞANÜSTÜ DURUMLARIN VE SAVAŞLARIN HABERCİSİ: SANCAK GELENEĞİ
Türbeden sancağın çıkarılmasının köklü bir tarihe dayandığını ve büyük olayların habercisi kabul edildiğini belirten İsmail Boyacı, bu geleneksel uygulamanın amacını şu sözlerle aktardı:
"Sancağın buradan çıkması demek, bir felaketin haberciliğini veriyor. Nedir? Köyü, yani atıyorum, savaş var, hazırlıklılığın anlamında, iyaşe toplamada, para toplamada, halkı bilinçlendirmede sancak çıktığında mutlaka bu tür olağanüstü durumların olduğunu simgeliyor."
KURAKLIK GÜNLERİNDE YAĞMUR DUASI VE İMECE USULÜ HAYIRLAR
Geçmişte yaşanan kuraklık dönemlerinde köylülerin bir araya gelerek yağmur duasına çıktığını, yayladan getirilen koyunların meleşmeleri eşliğinde halkın ibadet ettiğini ifade eden İsmail Boyacı, o günlerde yapılan hazırlıkları şöyle dile getirdi:
"En son kuraklık dönemlerinde şeyde çıktığını atalarımız söyledi, yağmur duasında, bu çıkıyor, o yıllarda sıkıntılı bir dönem, yayladan koyunlar getiriliyor, halk damlara çıkıyor, köy içerisinde koyunlar meleyerek geçiyor, halk da onlara su ataraktan böyle bir yağmur duası, kadın, kız, çoluk, çocuk, o köyden toplanan iyaşelerle de burada kurbanlar kesilip pilav ikram edilir."
VELİ BABA’YI VESİLE KILMAK: İNANÇ VE DİLEK MEKANİZMASI
Türbenin manevi ikliminde evliyaların doğrudan bir verici değil, yalnızca Allah katında birer vesile kabul edildiğini vurgulayan İsmail Boyacı, ziyaretçilerin buraya hangi inançla geldiğini şu sözlerle açıkladı:
"Nasıl Peygamberimiz bir hastayı okuyarak, dualarla edip daha sonra elini Hazreti Fatıma Anamıza vermiş, onun gibi o silsileden gelen Veli Baba ve çevresinde oluşan inanç sisteminde bu irtibat da var. Çocuğu olmayan bayanlar buraya geldiğinde ellerini açıp samimi duygularla Veli Baba'yı vesile kılıp Hak'tan, çocuk istiyor mesela. Buradaki olayın aslında budur. Veli Baba çocuk vermiyor. Buradaki olan Veli Baba, Hak'ka yakın Eren ve Evliyalar olduğu için bunları vesile kılıp Allah'tan istiyorsun aslında."
EŞARP BAĞLAMA RİTÜELİ VE GELENEKSEL İSİM KOYMA GELENEĞİ
Çocuk sahibi olmak isteyen kadınların türbede görevli eşliğinde bir ritüel gerçekleştirdiğini ve adak adadıklarını belirten İsmail Boyacı, bu inancın nesillerdir yaşatılan yansımalarını şu ifadelerle özetledi:
"Bu durumda olan bacılarımız buraya geldiğinde, burada görevli bayan onu bir ritüelden geçirdikten sonra samimi duygularıyla bir eşarp bağlıyorlar oraya ve buna Veli Baba'ya bağlandı şeklinde ifade edilir. Eğer çocuğu erkek olursa Hüseyin ya da Veli, kız olursa Hatice ya da Fatma ismini koyarlar."
Yüzyıllardır Anadolu’nun ortak inanç ve kültür havzasında yaşatılan bu kadim ritüeller, Seyit Veli Baba Sultan Türbesi’ni yalnızca tarihi bir yapı değil, aynı zamanda toplumun umutlarını, dualarını ve yardımlaşma ruhunu buluşturduğu yaşayan bir merkez haline getirmeye devam ediyor.
