Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Yeni düzenlemeyle peynirlerin üretiminden muhafazasına, taşınmasından etiketlenmesine kadar birçok alanda yeni kurallar getirildi. Özellikle peynir üretiminde kullanılabilecek bileşenlere ve tüketiciyi bilgilendiren etiket ifadelerine yönelik önemli sınırlamalar getirildi.
Peynir üretiminde süt dışı bileşenlere yasak
Yeni tebliğe göre peynir üretiminde süt proteini haricindeki proteinlerin yanı sıra jelatin, soya ürünleri, nişasta ve nişasta bazlı ürünlerin kullanılması yasaklandı. Ayrıca süt yağı dışında hayvansal veya bitkisel yağların peynir üretiminde kullanılmasına da izin verilmeyecek. Yalnızca çeşnili taze peynirlerde, stabilizör amacıyla belirlenen sınırlar dahilinde nişasta kullanılabilecek.
Çiğ sütten üretilen peynirlerde 4 ay olgunlaşma zorunluluğu
Çiğ veya termizasyon işleminden geçirilmiş sütten üretilen, telemesi haşlanmamış peynirler için yeni bir güvenlik şartı getirildi. Buna göre söz konusu peynirler, en az dört ay olgunlaştırılmadan satışa sunulamayacak. Olgunlaştırma şartı uygulanmadan piyasaya çıkarılmaları ise sütün en az pastörizasyon normlarına eşdeğer bir ısıl işlemden geçirilmesine bağlı olacak.
Etiketlerde bazı ifadeler artık kullanılamayacak
Düzenleme, peynir ambalajlarında yer alan tanımları da kapsıyor. Bundan böyle “köy peyniri”, “geleneksel peynir”, “doğal peynir” ve “çiftlik peyniri” gibi ifadeler ürün etiketlerinde kullanılamayacak.
Peynirin yağlılık sınıfı ve olgunlaşma durumu da ürün adıyla birlikte belirtilecek. Olgunlaştırılmış peynirlerde üretim tarihi gün, ay ve yıl şeklinde yazılacak, ayrıca olgunlaşma süresi etikette açıkça gösterilecek.
Birden fazla hayvan türünün sütü kullanılarak üretilen peynirlerde ise süt çeşitleri, kullanım miktarlarına göre en yüksek orandan en düşüğe doğru sıralanacak.
Çeşnili peynirlerde oran sınırı getirildi
Yeni kurallarla çeşnili peynirlerin içeriğine ilişkin de üst sınırlar belirlendi. Buna göre çeşnili peynirlerde toplam çeşni oranı yüzde 6'yı, çeşnili taze peynirlerde ise yüzde 15'i aşamayacak. Şeker ilave edilen çeşnili taze peynirlerde, ilave şeker oranının da etikette gösterilmesi gerekecek.
Eski kaşar için en az 120 gün olgunlaşma şartı
Kaşar peynirinde “eski” tanımının kullanılabilmesi için en az 120 günlük olgunlaşma süresi aranacak. Böylece ürünün eski kaşar olarak adlandırılabilmesi belirli bir süre şartına bağlanmış oldu.
Pastörizasyona eşdeğer ısıl işlem uygulanmadan çiğ veya termizasyonlu sütten üretilen ve telemesi haşlanmamış peynirlerin ambalajlarında ise “Çiğ sütten üretilmiştir” ibaresi bulunacak. Bu uyarının ürün adıyla aynı yüzeyde ve en az 3 milimetre punto büyüklüğünde yazılması zorunlu olacak.
Ürün adlarında da yeni sınırlamalar var
“Sürülebilir”, “ultrafiltrasyon”, “üçgen”, “tost” ve “pizza yapımında kullanılabilir” gibi ifadeler artık tek başına peynirin ürün adı olarak kullanılamayacak. Ancak bu ifadeler, ürünün gerçek adını gölgelememesi ve ürün adından daha büyük puntolarla yazılmaması şartıyla ambalajlarda yer alabilecek.
Peynirlerin saklama sıcaklığı 10 derecenin altında olacak
Tebliğ kapsamında peynirlerin muhafaza edilmesi, taşınması ve satışa sunulması sırasında sıcaklığın 10 derecenin altında tutulması zorunlu hale getirildi. Bunun yanında eritme peynirinin dökme olarak satışa sunulması ve telemenin doğrudan tüketiciye satılması da yasaklandı.
Üreticilere uyum için 30 Nisan 2027'ye kadar süre
Yeni düzenlemeye uyum sağlamaları için peynir üreticilerine 30 Nisan 2027 tarihine kadar geçiş süresi tanındı. Bu tarihten önce piyasaya sunulmuş ürünler, mevcut raf ömürleri tamamlanıncaya kadar satışta kalabilecek.
Ancak yeni tebliğe uygun olmayan dilimlenebilir eritme peynirlerinin 30 Nisan 2027 tarihinden itibaren piyasadan çekilmesi gerekecek.
Yeni düzenlemeyle peynir üretiminde kullanılan içeriklerden tüketiciye sunulan bilgilere kadar daha kapsamlı standartlar oluşturulması hedefleniyor.
