Kuru soğan fiyatlarındaki artış ne yazık ki devam ediyor. Bir kaç ay önce üreticinin elinde kalan ve düşük fiyat nedeniyle zarar ettiren soğan, bugün birçok noktada yüksek fiyatlarla satılıyor. Peki fiyatlar neden bu kadar fazla yükseldi? İşte uzmanların ve sektör temsilcilerinin işaret ettiği nedenler.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), mayıs ayında markette fiyatı en fazla artan ürünün yüzde 44,7 ile kuru soğan olduğunu açıkladı. Üretici fiyatlarında ise artış oranı yüzde 77,2'ye ulaştı. Kuruma göre fiyat artışının temel nedeni, İç Anadolu'daki depolarda ürünün tükenmesi ve yeni hasadın henüz piyasaya yeterli miktarda ulaşmaması oldu.
Depolardaki ürün azaldı, yeni hasat yetişmedi
Sektör temsilcileri, geçen sezondan kalan kuru soğan stoklarının büyük ölçüde tükendiğini belirtiyor. Çukurova ve Ege'de yeni hasat devam etse de ürünün ülke genelindeki talebi karşılayacak seviyeye ulaşmaması arzı sınırladı. Arzdaki bu daralma fiyatların yukarı yönlü hareket etmesine neden oldu.
Hava koşulları üretimi etkiledi
2026 yılında bazı üretim bölgelerinde görülen aşırı yağışlar ve olumsuz iklim koşulları, hasadı yavaşlattı ve verimi olumsuz etkiledi. Tarım ve Orman Bakanlığı da arz güvenliğini sağlamak amacıyla kuru soğan ithalatında uygulanan gümrük vergisini 31 Ağustos 2026'ya kadar geçici olarak yüzde 5'e indirdi.
Artan maliyetler fiyatlara yansıdı
Mazot, gübre, sulama, enerji ve işçilik giderlerindeki yükseliş de üretim maliyetlerini artırdı. Üreticiler, artan maliyetlerin tarladan markete kadar tüm zinciri etkilediğini, bunun da tüketici fiyatlarına yansıdığını ifade ediyor.
Fiyatlar düşecek mi?
Uzmanlar, yeni mahsulün piyasaya daha yoğun girmesiyle birlikte arzın artacağını ve fiyatlarda kademeli bir normalleşme yaşanabileceğini belirtiyor. Ancak üretim maliyetlerinin yüksek seyretmesi nedeniyle kısa vadede sert bir fiyat düşüşü beklenmiyor. Ayrıca ithalat vergisinin geçici olarak düşürülmesiyle piyasadaki fiyat baskısının hafifletilmesi hedefleniyor.
Soğan fiyatlarındaki yükselişin başlıca nedenleri
-
Geçen sezondan kalan depolardaki stokların tükenmesi,
-
Yeni hasadın piyasaya sınırlı miktarda ulaşması,
-
Aşırı yağışların üretim ve hasadı etkilemesi,
-
Gübre, mazot, enerji ve işçilik maliyetlerindeki artış,
-
Arzın talebi karşılamakta zorlanması.
