Isparta’nın asırlık yöresel lezzetlerinden biri olan Uluborlu Banağı, Ramazan ayında yeniden gündemde. Özellikle iftar sofralarında yöresel tatlara yer vermek isteyen vatandaşlar, “Banak yemeği Ramazan pidesi ile yapılabilir mi?” sorusunun cevabını merak ediyor.
Uluborlu’nun geleneksel mutfağında önemli bir yere sahip olan banak yemeği, kemikli kuzu eti ve özel olarak hazırlanan taş fırın pideleriyle hazırlanıyor. Orijinal tarifte kullanılan pideler, ekşi mayalı hamurdan yapılıp taş fırında pişirildikten sonra yaklaşık 12 saat dinlendiriliyor. Bu sayede pide sertleşiyor ve üzerine dökülen sıcak et suyuna rağmen hamurlaşmadan lezzetini koruyor.
Ramazan ayında evlerde daha pratik bir yöntem arayan vatandaşlar ise banak yemeğini Ramazan pidesiyle hazırlamayı tercih ediyor. Uzmanlar, Ramazan pidesiyle banak yapılabileceğini ancak bazı noktalara dikkat edilmesi gerektiğini belirtiyor. Taze ve yumuşak olan Ramazan pidesi doğrudan kullanıldığında et suyuyla hızla hamurlaşabiliyor. Bu nedenle pidenin bir gün önceden alınıp dilimlenerek hafif kurutulması öneriliyor. Fırında kısa süre bekletilen veya açıkta dinlendirilen pide, banak için daha uygun bir kıvama geliyor.
Uluborlu Banağı’nın hazırlanışında kemikli kuzu eti, soğan ve doğal memba suyuyla yaklaşık 3 saat boyunca ağır ateşte pişiriliyor. Daha sonra önceden hazırlanan kuru pidelerin üzerine önce et suyu dökülüyor, ardından yumuşayan pidelerin üzerine etler yerleştirilerek servis ediliyor. Son olarak karabiber serpilerek sofraya sunulan banak, özellikle kalabalık iftar sofralarının vazgeçilmez lezzetleri arasında yer alıyor.
Yöresel lezzetleri Ramazan sofralarına taşımak isteyen vatandaşlar için Uluborlu Banağı, hem doyurucu hem de geleneksel bir alternatif olmaya devam ediyor. Özellikle taş fırın pidesiyle yapılan orijinal tarif lezzet açısından öne çıkarken, pratik yöntemlerle Ramazan pidesi kullanılarak da bu eşsiz lezzet evlerde hazırlanabiliyor.
İşte eşsiz Yemeğin Tarifi:
Uluborlu Banağı - Isparta
Uluborlu Banağı Malzemeleri Nelerdir
- 2 kg taze kesilmiş kemikli kuzu eti (tercihen gerdan, kaburga ve sırt eti)
- 4 litre yalnızca kuruçay- Üyüllü kaynağından akan doğal memba suyu
- 300 g bütün soğan
- 1 yemek kaşığı tuz
- 1 çay kaşığı karabiber
Pidenin Hazırlık Maddeleri / 4 adet pide için
- 1 kg buğday unu
- Yalnızca Kuruçay-Üyüllü kaynağından akan 4 litre doğal memba suyu
- 20 gram tuz
- 150 g ekşi hamur mayası
- 1 yemek kaşığı yoğurt
Öncelikle 2 kilogram kemikli kuzu eti bol su ile yıkanır. Derin bir tencereye iri kemikli etler alta dizili olacak şekilde sıralanır ve 300 gramlık soğanlar bütün olarak bu etlerin arasına tek tek yerleştirilir. İnce kemikli etler ise üste gelecek şekilde dizilir ve etin üzerine 4 litre kaynak suyu ilave edilir. Yemeğe eklenecek su yalnızca Kuruçay-Üyüllü kaynağından akan doğal memba suyundan olabilir. Isparta’nın Uluborlu Belediyesi, Kapıdağı mevkiinde bulunan 1324 yılında keşfedilen Kuruçay-Üyüllü kaynağından çıkan doğal memba suyu az mineralli, yumuşak içimli ve lezzetli bir sudur.
Pişirilmeye hazır olan tencere yakılan odun ateşinin üzerine konulur ve kaynamaya bırakılır. Yemek normal tüp ve ocakta pişirilirse, aynı lezzette olmayacağından odun ateşinde pişirilmektedir. Kaynamaya başladıktan sonra etin üzerine çıkan kefler kevgir veya kaşık yardımı ile tencereden alınmalıdır. Bu kefler alınmazsa yemeğin lezzeti iyi olmayacaktır. Bütün kefler alındıktan sonra tencerede kef kalmadığında 1 yemek kaşığı tuz ilave edilir ve tencerenin kapağı kapatılır. Yemek 3 saat boyunca odun ateşinde pişirilmeye devam edilir.
Bu yöresel yemeğin bir parçası olan pideler ise bir gün öncesinden hazırlanmakta ve 12 saat bekletilmektedir. Bu pidenin hazırlanması için unun, suyun, tuzun ve ekşi hamur mayasının bir kap içerisinde kıvamına gelinceye kadar yoğrulması gerekmektedir. Yoğrulan hamur 3 saat bekletildikten sonra hamur kabarma kıvamına geldiğinde 300 gram ağırlığında kesilip beze haline getirilir.
Kesilip beze haline getirilen hamurların tekrar kabarması için 10 dakika bekletildikten sonra elle yayvan şekilde açılmaya başlanır. Açılırken de hamurun üstüne 1 bardak su ve 1 yemek kaşığı yoğurttan yapılan karışım sürülür ve elle tırnaklanarak açılır. Bu karışım pidenin fırında daha iyi kızarmasını sağlamaktadır. Akabininde hamur 40 cm boyuna uzatılarak daha önceden 400 derece ısıya ulaştırılmış taş fırına atılır ve 10 dakikada kadar pişirilir. Pişirilen pideler 12 saat bekletilmek üzere dinlenmeye bırakılır. Pidelerin dilendirilmesinin sebebi, hamurun sertleşmesini sağlamaktır. Zira sıcak et suyu ilave edildiğinde pideler yumuşayarak hamur haline gelmemelidir.
Sunum:
Daha önceden hazırlanan ve 12 saat bekletilmiş olan pideler baklava dilimi formunda kesilir. Kuru pideler, banak tabağının çukur kısmına sıralanır. Öncelikle sıcak et suyu, kevgir yardımıyla alınarak pidelerin üzerine dökülür ve ıslanması sağlanır. Pideler ıslatıldıktan sonra üzerine pişen etler yığılır. Son olarak da yemeğin üzerine 1 çay kaşığı karabiber eklenerek servis edilir.