Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) 2026 raporuna göre dünya genelinde 15-24 yaş grubunda 257 milyon genç bu kategoride yer alırken, Türkiye'de ise 4 milyondan fazla genç "ev genci" olarak tanımlanan grupta bulunuyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, eğitim ve çalışma hayatının dışında kalan gençleri yeniden istihdama kazandırmak amacıyla yeni bir proje üzerinde çalışıyor.
Ev genci ne demek?
"Ev genci" ifadesi, uluslararası literatürde NEET olarak adlandırılan gençleri tanımlamak için kullanılıyor. NEET, İngilizce "Not in Education, Employment, or Training" ifadesinin kısaltması. Türkçeye ise "eğitimde, istihdamda veya mesleki eğitimde olmayanlar" şeklinde çevriliyor.
Bu grupta yer alan gençlerin tamamının iş aramadığı düşünülmüyor. İş bulamadığı için çalışamayan, ekonomik koşullar nedeniyle eğitimine devam edemeyen veya çalışma hayatından çeşitli nedenlerle uzaklaşan gençler de bu kapsamda değerlendirilebiliyor.
Dünyada 257 milyon genç eğitim ve istihdam dışında
ILO'nun 2026 yılı verilerine göre dünya genelinde 15-24 yaş grubunda yaklaşık 257 milyon genç eğitimde, istihdamda veya mesleki eğitimde yer almıyor.
Bu sayı, söz konusu yaş grubundaki genç nüfusun yaklaşık yüzde 20'sine karşılık geliyor. Yaş aralığının genişletilmesiyle birlikte eğitim ve çalışma hayatının dışında kalan gençlerin sayısı daha da artıyor.
Türkiye'de 4 milyondan fazla genç "ev genci"
Türkiye'de ise 4 milyondan fazla gencin NEET kategorisinde bulunduğu belirtiliyor. Bu durumun arkasında işsizlik, düşük ücretler, deneyim şartı, çalışma koşulları ve gençlerin eğitim aldıkları alanlara uygun iş bulamaması gibi farklı nedenler bulunuyor.
Bazı gençler ise iş hayatında karşılaştıkları ekonomik ve sosyal sorunların ardından çalışma hayatından uzaklaşabiliyor. Özellikle yükseköğretim mezunlarının aldıkları eğitimle iş piyasasındaki ücret ve pozisyon beklentileri arasındaki fark, gençlerin iş bulma sürecini zorlaştırabiliyor.
Gençler neden çalışmıyor?
Gençlerin anlattıkları deneyimler, "ev genci" olgusunun tek bir nedene bağlanamayacağını gösteriyor.
Bazı gençler düşük maaşlar ve çalışma maliyetleri nedeniyle işe başlamanın kendileri açısından ekonomik olarak avantajlı olmadığını düşünüyor. Bazıları ise işverenlerin deneyim talebi nedeniyle mezuniyet sonrasında iş bulmakta zorlanıyor.
Çalışma hayatına daha önce katılan bazı gençler de düşük ücret, yoğun çalışma temposu veya olumsuz iş koşulları nedeniyle işlerinden ayrıldıklarını belirtiyor.
Bu nedenlere, gençlerin aileleriyle birlikte yaşamasının daha kolay olması ve işsizliğin uzun sürmesiyle birlikte çalışma hayatına yeniden dönmenin zorlaşması da ekleniyor.
Uzmanlara göre sorun sadece işsizlik değil
İstanbul Medeniyet Üniversitesi Sosyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mahmut Hakkı Akın, ev gençliği olgusunun yalnızca işsizlik üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirtiyor.
Akın'a göre büyükşehirleşme, yükseköğretimdeki okullaşma oranlarının artması, ekonomik koşullar ve kadın ile erkeğin toplumsal rollerindeki değişim de bu sürecin ortaya çıkmasında etkili oluyor.
Üniversite mezunu gençlerin diplomalarına uygun bir iş ve statü beklentisine sahip olmasının anlaşılabilir olduğunu belirten Akın, bu beklentinin kısa sürede karşılanmaması halinde gençlerin kendi beklentilerinin altında kalan işlerde çalışmak istemeyebileceğine dikkat çekiyor.
Ev gençliği uzadıkça aileye bağımlılık artabiliyor
Uzmanlara göre eğitim ve istihdam dışında geçirilen sürenin uzaması, gençlerin sosyal hayatını ve ekonomik bağımsızlığını da etkileyebiliyor.
Aile desteğiyle yaşamını sürdüren gençlerin uzun süre iş hayatının dışında kalması, zaman içerisinde özgüven ve aidiyet duygusu açısından çeşitli sorunlara yol açabiliyor. Uzmanlar ayrıca uzun süre evde kalan gençlerin yeniden eğitim veya çalışma hayatına dönmesinin daha zor hale gelebileceğine dikkat çekiyor.
Bakanlık harekete geçti
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, eğitim ve istihdam dışında kalan gençlerin çalışma hayatına kazandırılması amacıyla yeni bir proje başlatmaya hazırlanıyor.
Projenin, "ev genci" olarak adlandırılan gençlerin istihdama yönlendirilmesi ve çalışma hayatına katılımının artırılmasına katkı sağlaması hedefleniyor.
Türkiye'de 4 milyondan fazla gencin bu kategoride yer alması, gençlerin eğitimden çalışma hayatına geçiş sürecinin ve istihdam politikalarının önemini bir kez daha gündeme taşıyor.





