ISPARTA (KFK Ajans) - Isparta'nın yüzyıllara uzanan ticaret geçmişinin simgelerinden biri olan tarihi Üzüm Çarşısı, Osmanlı döneminden günümüze ulaşan vakıf kültürü ve ticaret geleneğini yaşatmaya devam ediyor. Kentin ilk ticaret merkezi olarak bilinen çarşı, tarihi dokusu, tescilli dükkânları ve canlı ticaret hayatıyla hem Ispartalıların hem de kenti ziyaret eden turistlerin uğrak noktaları arasında yer alıyor.
Mimar Sinan Camisi çevresinde şekillenen tarihi çarşının temelleri, 1561 yılında dönemin Isparta Valisi Firdevs Paşa tarafından camiyle birlikte yaptırılan zaviye, sıra dükkânlar ve bedestenle atıldı. Vakıf sistemi içerisinde camiye gelir sağlamak amacıyla oluşturulan ticaret alanı, aradan geçen yaklaşık 465 yıla rağmen kentin ticari hafızasını yaşatmayı sürdürüyor.
Tarihi Üzüm Çarşısı'nın geçmişine ilişkin KFK Ajans'a açıklamalarda bulunan Isparta Tarih Derneği Başkanı Bekir Manav, çarşının ilk yıllarında vakfa ait 16 taş dükkândan oluştuğunu söyledi.
Manav, 'Burada ilk etapta kırma çatılı, vakfa ait toplam 16 taş dükkân bulunuyordu. Bu dükkânlar, Mimar Sinan Camisi'ne gelir sağlamak amacıyla inşa edildi. Zaman içerisinde sel, yangın ve benzeri doğal afetler nedeniyle çeşitli onarımlar geçirdi, dükkân sayısı arttı. Bugün çarşımızda 114 dükkân bulunuyor. Bunların 16'sı tescilli yapı niteliğinde. Bulunduğumuz bölge tamamen sit alanı içerisinde yer alıyor ve koruma altında bulunuyor. Tarihi Üzüm Çarşısı, bugün de nostaljik ticaretin merkezi olmayı sürdürüyor' dedi.
'LOZAN MÜBADELESİNE KADAR DÜKKÂNLAR RUMLARIN ELİNDEYDİ'
Lozan Mübadelesi öncesinde çarşıdaki dükkânların büyük bölümünün Rum tüccarlara ait olduğunu belirten Manav, mübadelenin ardından mülkiyetin el değiştirdiğini ifade etti.
Manav, 'Lozan Mübadelesi'ne kadar bu 16 taş dükkân dönemin Isparta'sındaki varlıklı Rum ailelerin elindeydi. Mübadele sonrasında dükkânlar Türk vatandaşlarına geçti. Günümüzde kuyumculuk başta olmak üzere farklı sektörlerde faaliyet gösteren işletmeler burada hizmet veriyor. Tarihi Üzüm Çarşısı, turistlerin en fazla ilgi gösterdiği alanlardan biri olmasının yanı sıra Isparta'nın günümüze ulaşan tek tarihi çarşısı olma özelliğini de koruyor' diye konuştu.
Çarşının isminin geçmişte bölgede yapılan üzüm ticaretinden geldiğini anlatan Bekir Manav, Mimar Sinan Camisi'nin karşı tarafında ise karpuz pazarı kurulduğunu söyledi.
Manav, 'Burası zamanında üzüm satışının yapıldığı alan olduğu için Üzüm Pazarı olarak anılmaya başlanmış. Caminin karşı tarafında ise karpuz pazarı bulunuyordu. 1996 yılında kapalı çarşıya dönüştürülmeye çalışıldı ancak daha sonra özgün mimarisine uygun şekilde restore edildi ve bugünkü görünümüne kavuştu. Böylece Üzüm Pazarı adı zamanla Üzüm Çarşısı olarak kullanılmaya başlandı' dedi.
Tarihi çarşıların korunmasının kent kültürünün yaşatılması açısından büyük önem taşıdığını vurgulayan Manav, 'Tarihi yaşatmak istiyorsak tarihi çarşılarımıza sahip çıkmamız gerekiyor. Burası Isparta'nın geçmişini, ticaret kültürünü ve sosyal yaşamını günümüze taşıyan en önemli alanlardan biri. Belediyemizin gerçekleştirdiği restorasyon çalışmalarıyla çarşı çok güzel bir görünüme kavuştu. Bugün hem Ispartalıların hem de şehir dışından gelen ziyaretçilerin ilk uğradığı noktalardan biri. Tarihi ve ticari kimliğini koruyarak yaşamaya devam etmesi Isparta için önemli bir kazançtır' ifadelerini kullandı.