Özellikle birikimlerini faizsiz yatırım araçlarında değerlendirmek isteyenler, "BES caiz mi?" sorusuna yanıt arıyor. Diyanet İşleri Başkanlığı, bireysel emeklilik sistemiyle ilgili değerlendirmesinde hangi şartlarda caiz olduğunu açıkça ortaya koyuyor.
Diyanet'e göre BES caiz mi?
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre bireysel emeklilik sisteminin dini hükmü, yatırılan paraların hangi alanlarda değerlendirildiğine bağlıdır.
Kurulun değerlendirmesinde, birikimlerin faizsiz ve İslami esaslara uygun yatırım araçlarında değerlendirilmesi halinde BES'e katılmanın ve elde edilen kâr payını almanın caiz olduğu belirtiliyor. Ancak fonların faizli veya dinen uygun görülmeyen alanlarda değerlendirilmesi durumunda ise sisteme katılmanın caiz olmadığı ifade ediliyor.
Bu nedenle BES'e katılacak kişilerin fon tercihlerini dikkatle incelemesi tavsiye ediliyor.
Faizsiz BES nasıl işliyor?
Geçmişte bireysel emeklilik fonlarının belirli bir kısmının faizli yatırım araçlarında değerlendirilmesi zorunluydu. Yapılan yasal düzenlemelerin ardından bu zorunluluk kaldırıldı ve tamamen faizsiz yatırım anlayışıyla yönetilen BES fonları oluşturuldu.
Faizsiz BES kapsamında katılımcıların birikimleri;
-
Katılım bankacılığı esaslarına uygun yatırım fonlarında,
-
Katılım endeksine uygun hisse senetlerinde,
-
Kıymetli maden yatırımlarında,
-
Kamu kira sertifikalarında,
-
Helal finans ilkelerine uygun yatırım araçlarında
değerlendirilebiliyor.
Bu sistemde önceden garanti edilmiş bir getiri bulunmuyor. Elde edilen kâr ya da oluşabilecek zarar, yatırım performansına göre katılımcıya yansıyor.
Devlet katkısı dinen uygun mu?
Diyanet'in değerlendirmesine göre BES kapsamında sağlanan devlet katkısı, vatandaşların tasarruf yapmasını teşvik etmek amacıyla verilen bir destek niteliği taşıyor. Bu nedenle devlet katkısının alınmasının dini açıdan sakıncalı olmadığı belirtiliyor.
Hayreddin Karaman'ın görüşü
İlahiyatçı Prof. Dr. Hayreddin Karaman da faizli yatırım araçlarını kullanan bireysel emeklilik sistemlerinin dini açıdan uygun olmadığını ifade ediyor. Karaman'a göre yalnızca İslami finans ilkelerine uygun şekilde yönetilen faizsiz BES fonları tercih edilmeli.
BES'e katılmadan önce nelere dikkat edilmeli?
Faiz hassasiyeti bulunan yatırımcıların sisteme dahil olmadan önce seçtikleri emeklilik fonlarının yatırım stratejisini incelemeleri önem taşıyor. Fonların hangi finansal araçlara yatırım yaptığı, dini açıdan değerlendirmede belirleyici unsur olarak öne çıkıyor.
Diyanet İşleri Başkanlığı'nın açıklamalarına göre bireysel emeklilik sistemi doğrudan caiz ya da caiz değil şeklinde değerlendirilmiyor. Esas belirleyici unsur, birikimlerin hangi yatırım araçlarında değerlendirildiği oluyor. Faizsiz finans ilkelerine uygun fonların tercih edildiği BES uygulamaları caiz kabul edilirken, faizli yatırım araçlarını içeren fonlar dini açıdan uygun görülmüyor. Bu nedenle sisteme katılmadan önce fon içeriklerinin dikkatle incelenmesi öneriliyor.
