Sokaklarda ve binaların dış cephelerinde görülen telefon numaralı reklam yazıları dikkat çekiyor. Özellikle su tesisatı, tıkanıklık açma ve benzeri hizmetleri tanıtmak amacıyla duvarlara yazılan numaralar, mülk sahipleri açısından da tartışma konusu oluyor. Peki, başkasına ait bir duvara izinsiz şekilde telefon numarası yazmanın cezası var mı?
Duvara telefon numarası yazmak suç sayılabilir
Bir hizmeti tanıtmak amacıyla duvara telefon numarası yazmak, duvarın kime ait olduğuna ve yazının nasıl yazıldığına bağlı olarak hukuki sonuçlar doğurabilir. Başkasına ait bir binanın dış cephesine, sahibinin izni olmadan boya veya sprey kullanarak reklam yazısı yazılması, şartları oluştuğunda Türk Ceza Kanunu kapsamında mala zarar verme suçu olarak değerlendirilebilir.
Türk Ceza Kanunu'nun 151. maddesine göre başkasına ait taşınır veya taşınmaz bir malı kirleten ya da zarar veren kişi, mağdurun şikâyeti üzerine dört aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla karşılaşabilir. Ancak her duvar yazısının otomatik olarak bu suçu oluşturduğu söylenemez; somut olayın özellikleri değerlendirilir.
Duvarın sahibi izin vermediyse ne olur?
Bina duvarları, apartmanların ortak alanları veya kamuya ait yüzeyler reklam amacıyla kullanılmadan önce ilgili mülkiyet ve izin koşullarının dikkate alınması gerekir.
Özellikle kalıcı boya kullanılarak yapılan yazılar, duvarın temizlenmesini veya yeniden boyanmasını gerektirebilir. Böyle bir durumda yazıyı yazan kişinin tespit edilmesi ve eylemin hukuki şartlarının oluşması hâlinde adli süreç gündeme gelebilir.
Öte yandan Kabahatler Kanunu'nun 42. maddesi, belirli kamuya ait duvar ve alanlara veya rıza olmadan özel kişilere ait alanlara bez, kâğıt ve benzeri afiş ve ilanların asılmasına ilişkin idari para cezası düzenlemesi içeriyor. Ancak bu hüküm, doğrudan boya ile duvara yazılan her reklam için otomatik olarak uygulanamaz.
Duvara reklam yazanlar ceza alabilir mi?
Bu sorunun yanıtı, olayın ayrıntılarına bağlı. Duvarın mülkiyeti, yazının hangi yöntemle yazıldığı, ortaya çıkan kirlilik veya zarar, gerekli izinlerin bulunup bulunmadığı ve eylemi kimin gerçekleştirdiği önem taşıyor.
Duvarın izinsiz kirletilmesi mala zarar verme suçunun şartlarını oluşturuyorsa adli yaptırım söz konusu olabilir. Bunun yanında ilgili belediyenin zabıta birimleri de kendi yetki alanındaki mevzuata aykırı reklam ve çevre kirliliği şikâyetlerini değerlendirebilir.
Duvarlardaki telefon numaraları için ne yapılabilir?
Bina duvarında izinsiz reklam yazısı görenler, yazının fotoğrafını çekerek konum bilgisiyle birlikte ilgili belediyeye bildirimde bulunabilir. Duvarın sahibi veya apartman yönetimi de olayın niteliğine göre hukuki yollara başvurabilir.
Ancak duvarda bir telefon numarasının bulunması, yazıyı mutlaka o numaranın sahibinin yazdığını kanıtlamaz. Herhangi bir yaptırım uygulanabilmesi için sorumluluğun ve ilgili hukuki koşulların ortaya konulması gerekir.
