Emekli olduktan sonra yeniden çalışmayı planlayan milyonlarca kişiyi ilgilendiren önemli uyarı geldi. Sosyal güvenlik uzmanı Özgür Erdursun, emeklilik sonrası çalışma kurallarında belirleyici olan unsurun emeklilik tarihi değil, ilk sigorta giriş tarihi olduğunu belirterek, özellikle 1 Ekim 2008 tarihinin kritik bir dönüm noktası olduğuna dikkat çekti.
Erdursun'un değerlendirmesine göre, ilk kez 1 Ekim 2008 ve sonrasında sigortalı olanlar, emekli olduktan sonra yeniden 4/a (SSK) kapsamında çalışmaya başlarsa emekli aylıkları kesiliyor. Buna karşılık, ilk sigorta girişi 1 Ekim 2008'den önce olanlar, belirli şartları sağlamaları halinde hem emekli maaşlarını almaya devam edebiliyor hem de çalışabiliyor.
SGDP sistemi kimleri kapsıyor?
Emekli olduktan sonra çalışmaya devam eden bazı kişiler için uygulanan Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) sistemi, emekli aylığının kesilmeden çalışılmasına imkan tanıyor. Bu sistemde çalışanın kazancı üzerinden SGK'ya destek primi yatırılıyor ancak emekli maaşından ayrıca bir kesinti yapılmıyor.
Ancak SGDP uygulamasından yararlanıp yararlanamayacağını belirleyen en önemli kriter, kişinin ilk sigortalılık tarihi oluyor.
1 Ekim 2008 sonrası sigortalılar için farklı uygulama
İlk sigorta girişi 1 Ekim 2008 ve sonrasında olan kişiler emekli olduktan sonra yeniden çalışmaya başladıklarında SGDP kapsamında değerlendirilmiyor. Bu nedenle emekli aylıkları, işe başladıkları tarihi takip eden ödeme döneminden itibaren kesiliyor.
Çalışma süresince normal sigortalılar gibi prim ödemeye devam eden bu kişilerin emekli maaşları, işten ayrıldıktan sonra yeniden bağlanıyor. Bu süreçte ödenen primler ve yeni çalışma süreleri de aylık hesabına dahil ediliyor.
2008 öncesi sigortalılar maaşlarını almaya devam edebiliyor
İlk sigorta girişi 1 Ekim 2008'den önce olan emekliler ise hizmet akdiyle yeniden çalışmaları halinde genel olarak emekli aylıklarını almaya devam ediyor. Bu kişiler adına yalnızca SGDP ödeniyor ve maaşlarında kesinti yapılmıyor.
SGDP oranı yüzde 32,25
2026 yılı için belirlenen SGDP oranı toplam yüzde 32,25 olarak uygulanıyor. Bunun yüzde 7,5'i çalışan, yüzde 24,75'i ise işveren payından oluşuyor. Primlerin SGK'ya bildirilmesi ve ödenmesinden işveren sorumlu olurken, emekli maaşından ayrıca SGDP kesintisi yapılmıyor.
Kamuda çalışan emekliler için farklı kurallar geçerli
Kamu kurumlarında yeniden göreve başlayan emekliler için ise farklı hükümler uygulanıyor. Genel olarak 1 Ocak 2005'ten sonra kamu kurumlarında çalışmaya başlayan emekliler, maaşlarını kestirmeden görev yapamıyor. Ancak kanunla istisna tanınan bazı görevler bu uygulamanın dışında tutuluyor.
Bazı durumlarda istisnalar bulunuyor
Kendi adına tarımsal faaliyette bulunan bazı emekliler ile belirli yurt dışı çalışma durumlarında farklı uygulamalar devreye giriyor. Ayrıca harp ve vazife malulleri ile yurt dışı borçlanmasıyla emekli olan bazı kişiler için de özel hükümler bulunuyor.
"İlk sigorta tarihi belirleyici"
Özgür Erdursun, emeklilik sonrası çalışma planı yapanların sadece emeklilik tarihine değil, ilk sigorta giriş tarihine ve çalışacakları statüye dikkat etmeleri gerektiğini vurgulayarak, hak kaybı yaşamamak için işe başlamadan önce mevcut sosyal güvenlik durumlarının mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
