Adayların sınav sonrasında araştırdığı sorunun yanıtı, Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın önemli temsilcilerinden birine uzanıyor.
ÖSYM tarafından düzenlenen 2026-KPSS Lisans Genel Yetenek-Genel Kültür oturumunun ardından adaylar, sınavda karşılaştıkları soruların yanıtlarını araştırmaya başladı. Genel Kültür testinde yer alan mimarlık tarihi sorularından biri de Sirkeci Büyük Postane ve Ankara'daki İkinci TBMM Binası'nı tasarlayan mimarın kim olduğu oldu.
KPSS 2026 Büyük Postane ve İkinci TBMM Binası sorusunun cevabı
Sınavda verilen eserler üzerinden yöneltilen sorunun cevabı Mimar Vedat Tek olarak öne çıktı.
Osmanlı'nın son döneminden Cumhuriyet'in ilk yıllarına uzanan süreçte önemli yapılara imza atan Vedat Tek, Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın öncü isimleri arasında yer alıyor. Mimar Kemalettin ile birlikte Milli Mimari anlayışının gelişmesinde önemli rol oynayan Vedat Tek, özellikle kamu yapılarıyla Türk mimarlık tarihinde önemli bir yere sahip.
Sirkeci Büyük Postane Mimar Vedat Tek'in eseridir
İstanbul Sirkeci'de bulunan Büyük Postane, Vedat Tek'in en bilinen eserlerinden biri olarak kabul ediliyor. 20. yüzyılın başlarında inşa edilen yapı, Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın karakteristik özelliklerini yansıtıyor.
Yapının cephesinde görülen sivri kemerler, geleneksel Türk-İslam mimarisinden esinlenen süslemeler ve anıtsal tasarım anlayışı, dönemin mimari yaklaşımının belirgin özellikleri arasında bulunuyor.
Bu nedenle KPSS'deki soruda Büyük Postane ile Vedat Tek arasındaki bağlantı, doğru cevaba ulaşılmasında önemli bir ipucu oluşturdu.
İkinci TBMM Binası da Vedat Tek ile anılıyor
Ankara Ulus'ta bulunan ve günümüzde Cumhuriyet Müzesi olarak kullanılan İkinci TBMM Binası da soruda geçen diğer önemli yapı oldu.
Cumhuriyet'in ilk yıllarında kullanılan bina, Türkiye Büyük Millet Meclisinin ikinci hizmet binası olarak tarihe geçti. Yapı, Cumhuriyet tarihinin önemli siyasi gelişmelerine tanıklık etmesi bakımından da ayrı bir öneme sahip.
İkinci TBMM Binası'nın Vedat Tek ile birlikte anılması, sınavdaki mimarlık sorusunun temel eşleştirmesini oluşturdu.
Mimar Vedat Tek kimdir?
Vedat Tek, 1873-1942 yılları arasında yaşamış ve Türk mimarlık tarihinin önemli isimleri arasında yer almıştır. Paris'teki École des Beaux-Arts'ta eğitim gören Vedat Tek, Osmanlı'nın son döneminde ve Cumhuriyet'in kuruluş yıllarında çok sayıda önemli yapının tasarımında görev aldı.
Mimar Kemalettin ile birlikte Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın öne çıkan temsilcilerinden olan Vedat Tek, geleneksel Osmanlı ve Selçuklu mimari unsurlarını dönemin yapı teknikleriyle bir araya getiren anlayışın gelişmesine katkı sağladı.
Vedat Tek'in bilinen eserleri
Mimar Vedat Tek'in adı Türk mimarlık tarihinde birçok önemli yapıyla birlikte anılıyor. Bunlar arasında:
-
Sirkeci Büyük Postane
-
İkinci TBMM Binası
-
Kastamonu Hükümet Konağı
-
Haydarpaşa Vapur İskelesi
-
Moda Vapur İskelesi
-
Vedat Tek Evi
yer alıyor.
Ankara Palas'ın başlangıç projesi de Vedat Tek tarafından hazırlanmış, yapı daha sonra Giulio Mongeri tarafından tamamlanmıştır.
KPSS'de Mimar Vedat Tek ile Mimar Kemalettin karıştırıldı
Sorunun dikkat çeken yönlerinden biri de Vedat Tek ile Mimar Kemalettin arasındaki benzerlik oldu. Her iki isim de Birinci Ulusal Mimarlık Akımı denildiğinde akla gelen başlıca mimarlar arasında bulunuyor.
Ancak eser eşleştirmeleri incelendiğinde ayrım daha net ortaya çıkıyor. Sirkeci Büyük Postane ve İkinci TBMM Binası, Mimar Vedat Tek ile ilişkilendirilen önemli yapılardır.
Mimar Kemalettin'in öne çıkan eserleri arasında ise Dördüncü Vakıf Han, Harikzedegan Apartmanları ve Gazi Muallim Mektebi gibi yapılar bulunuyor.
Bu nedenle KPSS Lisans 2026'da sorulan eser-mimar eşleştirmesinde doğru yanıt Mimar Vedat Tek oldu.
