ISPARTA (KFK Ajans) - Yeni Parti Isparta Milletvekili Hikmet Yalım Halıcı, Eğirdir ve Gelendost elmasının geleceğinin güvence altına alınması, üreticilerin artan maliyetler ve iklim kaynaklı riskler karşısında desteklenmesi amacıyla Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın yanıtlaması istemiyle TBMM'ye kapsamlı bir yazılı soru önergesi verdi.
Halıcı, önergesinde Eğirdir ve Gelendost elma üretiminin sürdürülebilirliği açısından iklim değişikliği ve su kaynaklarında yaşanan azalmanın önemli bir tehdit oluşturduğuna dikkat çekti. Eğirdir Gölü'ndeki su kaybının tarımsal sulama açısından ciddi risk yarattığını belirten Halıcı, elma üretiminde su verimliliğini artıracak modern sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması ve üreticilerin bu yatırımlara erişiminin kolaylaştırılması gerektiğini vurguladı.
İKLİM RİSKLERİ ÜRETİCİYİ HER GEÇEN GÜN DAHA FAZLA ZORLUYOR
İlkbahar geç donları, aşırı sıcaklıklar, kuraklık ve dolu gibi meteorolojik olayların meyve üretiminde ciddi kayıplara neden olduğunu ifade eden Yalım Halıcı, tarım sigortalarının üreticiler açısından daha erişilebilir hale getirilmesi gerektiğini belirtti. Halıcı, hasar gören üreticilerin yeniden üretime dönebilmesi için destek mekanizmalarının güçlendirilmesi ve tarım sigortalarında prim desteğinin artırılması gerektiğine dikkat çekti.
MALİYETLER ARTIYOR ANCAK ÜRETİCİNİN GELİRİ AZALIYOR
Eğirdir ve Gelendost elma üreticisinin en önemli sorunlarından birinin artan girdi maliyetleri ile ürünün satış fiyatı arasındaki makas olduğunu belirten Halıcı, gübre, zirai ilaç, mazot, elektrik, sulama, işçilik, kasa, ambalaj, nakliye ve soğuk hava depolama giderlerindeki artışın üreticinin gelirini önemli ölçüde erittiğini ifade etti.
Üreticinin hasat döneminde ürününü düşük fiyatla satmak zorunda kalmasının borçluluğu artırdığına işaret eden Halıcı, özellikle soğuk hava depolarının enerji maliyetlerinin düşürülmesi gerektiğini söyledi.
SOĞUK HAVA DEPOLARI VE ENERJİ MALİYETLERİ DE MECLİS GÜNDEMİNDE
Halıcı, Eğirdir ve Gelendost'ta faaliyet gösteren soğuk hava depolarının toplam kapasitesinin ne kadar olduğunu ve bu kapasitenin ne kadarının üretici kooperatifleri tarafından işletildiğini Bakan Yumaklı'ya sordu. Soğuk hava depolarına özel enerji desteği veya yenilenebilir enerji yatırımlarına yönelik teşvik sağlanıp sağlanmayacağını da gündeme getiren Halıcı, üreticinin ürününü hasat döneminde düşük fiyatla satmak yerine depolayarak yıl boyunca daha uygun fiyatlarla pazarlayabilmesinin önemine dikkat çekti.
EĞİRDİR VE GELENDOST ELMASI DAHA FAZLA KATMA DEĞER ÜRETMELİ
Eğirdir ve Gelendost elmasının yalnızca bir tarımsal ürün değil, Isparta'nın ekonomik ve kültürel değerlerinden biri olduğunu vurgulayan Halıcı; markalaşma, coğrafi işaretin etkin kullanılması, kalite ve izlenebilirlik standartlarının yükseltilmesi ve doğrudan ihracat kanallarının geliştirilmesi gerektiğini belirtti. Elmanın meyve suyu, kurutulmuş elma, sirke ve benzeri işlenmiş ürünlere dönüştürülmesinin üreticiye bırakılan katma değeri artırabileceğini ifade eden Halıcı, Eğirdir ve Gelendost'ta işleme tesislerinin kurulmasına yönelik özel bir teşvik programı olup olmadığını da Bakanlığa sordu.
GENÇLERİN TARIMDA KALMASI İÇİN ÜRETİCİ KAZANDIRILMALI
Halıcı, soru önergesinde Isparta'daki elma üretiminin yalnızca rekolte üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek; üretim maliyetleri, üretici geliri, su kaynaklarının sürdürülebilirliği, iklim riskleri, depolama kapasitesi, pazarlama olanakları, ihracat, işleme sanayisi ve üretici örgütlenmesinin birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı.
Halıcı, 'Eğirdir ve Gelendost elmasının geleceğini güvence altına almak, yalnızca bir tarım politikası meselesi değildir. Aynı zamanda Isparta'nın ekonomisini, üreticisini ve kırsal yaşamını koruma meselesidir. Üretici emeğinin karşılığını alamazsa üretimden vazgeçer, gençler tarımdan uzaklaşır. Bu nedenle üreticinin gelirini artıran, suyu koruyan, iklim risklerine karşı güvence sağlayan ve elmaya daha fazla katma değer kazandıran politikalar bir an önce hayata geçirilmelidir.' değerlendirmesinde bulundu.
Yalım Halıcı, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'dan şu sorulara yanıt istedi:
- Eğirdir ve Gelendost'ta 2023-2026 yılları arasında toplam elma üretim alanı ve üretim miktarı ne kadar oldu?
- 2023-2026 döneminde kilogram başına elma üretim maliyeti ne kadar?
- Üreticinin satış fiyatı ile büyükşehirlerdeki ortalama perakende fiyatı arasındaki fark ne kadar?
- Eğirdir ve Gelendost'taki soğuk hava depolarının toplam kapasitesi ve kooperatiflerin işlettiği kapasite ne kadar?
- Soğuk hava depolarına özel enerji desteği veya yenilenebilir enerji yatırım desteği sağlanacak mı?
- 2023-2025 döneminde Isparta ve Türkiye'nin elma ihracatı miktarı ve geliri ne kadar? 2026 ihracat hedefi nedir?
- Eğirdir ve Gelendost elmasının marka değerinin ve uluslararası tanınırlığının artırılması için özel bir program var mı?
- Eğirdir ve Gelendost elma işleme tesislerinin kurulmasına yönelik özel teşvik planlanıyor mu?
- Son beş yılda Eğirdir ve Gelendost'taki üretici kooperatiflerine ortak pazarlama, paketleme, depolama ve ihracat için ne kadar kamu desteği verildi?
- Eğirdir Gölü'ndeki su kaybı dikkate alınarak damla sulama, sensörlü sulama ve diğer su verimliliği teknolojileri için üreticilere ilave hibe verilecek mi?
